T testi

admin tarafından tarihinde yayınlandı

Bu yazımızda sıkça kullanılan ve bilinirliği en yüksek olan testlerden olan t testi hakkında bilgi vereceğiz. Bu analiz 3 farklı gruba ayrılmaktadır. Bu yüzden tek bir açıklama ile t testi tarif edilemez. T testi parametrik bir test olduğu için, bu testi uygulamaya geçmeden önce şu varsayımların sağlanmış olması gerekmektedir:

  • Normal dağılım: Araştırma kapsamında bağımlı değişkenimizin normal dağılımdan anlamlı bir farklılık göstermemesi gerekmektedir. Bunun için Kolmogorov Smirnov veya Shapiro Wilk testlerinden yardım alınabileceği, basıklık, çarpıklık katsayısı ve farklı grafikler üzerinden de normallik hakkında yorum yapılabilmektedir.
  • Gruplara düşen örneklem sayısının yeterliliği: Bu konuda birçok kaynak farklı açıklamalar yapmaktadır. Bazı kaynakların toplam veri sayısının 50’nin üzerinde olması gerektiğini belirtirken bazı kaynaklar her bir gruba düşen veri sayısının 20’nin üzerinde olmasının yeterli olduğunu belirtmektedir. Araştırmanın ve verilerin dağılımına göre bu konuda kaynak belirlemek en uygun olanıdır.

Bu varsayımlar karşılandıktan sonra analiz aşamasına geçilebilir. Bu varsayımlar karşılanmadığı takdirde non-parametrik testler kullanılmalıdır.

T Testi Türleri

Bağımsız Örneklem T Testi (Independent Samples T-Test)

Bu test birbirinden bağımsız iki grubun (kadın-erkek gibi) belirli bir sürekli değişkene (bağımlı değişken) göre karşılaştırılmasını sağlamaktadır. Örneğin, “Cinsiyetlere göre bireylerin boy uzunluklarında anlamlı farklılık var mıdır?” sorusunun cevabını bu test vermektedir.

İlişkili Örneklem T Testi (Paired Samples T-Test)

Aynı gruba ait farklı zamanlarda elde edilen verilerin karşılaştırılması bu test ile yapılmaktadır. Örneğin, bir grup öğrenciye problem çözme becerisi eğitimi verdiniz ve eğitimin sonunda vermiş olduğunuz bu becerinin etkili olup olmadığını öğrenmek istiyorsunuz. Bu durumda öğrencilere eğitimden önce (ön test) uyguladığınız test ile eğitimden sonra (son test) uyguladığınız testleri karşılaştırmanıza yarayan test budur. Grubun ortalamasında anlamlı bir artış olup olmadığını öğrenmemizi sağlar. Bu yüzden, özellikle deneysel çalışmalarda kullanılabilmektedir. Bu testi bazı sınırlılıkları vardır. Örneğin, çalışmanızda kontrol grubu varsa, elde ettiğiniz verileri kontrol grubu ile karşılaştıramazsınız. Bu noktada ilerleyen yazılarda bahsedeceğimiz ileri düzey testlerin kullanılması daha yerinde olacaktır.

Tek Örneklem T Testi (One Sample T-Test)

Adından da anlaşılacağı gibi tek bir değişkeni, belirli bir ölçüte göre karşılaştırmayı sağlar. Örneğin, Türkiye genelinde yapılan bir araştırma Türkiye zeka ortalamasının 95 olduğunu belirlediğini varsayalım. Siz kendi grubunuzdaki öğrencilerin zekasını Türkiye ortalamasına göre karşılaştırmak istiyorsanız, bu durumda one sample t-test kullanmanız gerekmektedir.

Uygulama için öneriler

Bu test SPSS, R gibi birçok istatistik yazılımı ile kısa sürede gerçekleştirilebilmektedir. En sık kullanılan programlardan olan SPSS programı üzerinde Analyze menüsü altında yer alan Compare Means bölümü altında yer almaktadır.

T testi en sık bilinen ve en sık kullanılan testlerden birisidir. Birçok araştırmada t testi için gerekli varsayımlar test edilmeden analize geçildiği görülmektedir. Bu en yaygın yapılan hatalardandır. Veri seti,  t testi için varsayımları karşılamadığı zaman elde edilen bulgulara Tip 1 ve Tip 2 hata karışabilmektedir. Bu da bilimsel bir araştırmada istenmeyen bir durumdur.

Bu test çoğu zaman araştırmanın alt problem cümlelerini analiz etmek için kullanılmaktadır. Araştırmanın asıl problem cümlesi ve araştırma konusu için ileri istatistik testleri kullanılmaktadır. Araştırma kapsamında t testi kullanılacağı zaman araştırmanın geneli ile bir değerlendirmenin yapılmış olması ve araştırmanın asıl araştırma sorusu ile birbirini destekleyecek nitelikte analizlerin seçilmesi gerekmektedir.

İlerleyen yazılarımızda diğer parametrik ve non-parametrik testlerden, geçerlik-güvenirlik analizlerinden ve diğer ileri istatistik uygulamaları hakkında bilgilendirmeler devam edecektir. Açıklanmasını istediğiniz konuları yorum olarak ya da iletişim bölümünden bildirebilirsiniz.

Kategoriler: Yazılar

0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir